20 Ekim 2024 Pazar

CADI AGATHA HARKNESS GERİ DÖNDÜ “AGATHA ALL ALONG”

 


CADILAR MECLİSİ

18 Eylül 2024'te Disney+'ta prömiyerini Agatha All Along, Marvel Sinematik Evreni'nin (MCU) Beşinci Aşaması’nın bir parçasıdır. WandaVision (2021) serisinin bir yan ürünü olan dizi, Amerikalı yönetmen ve yapımcı Jac Schaeffer tarafından yaratıldı. Yapımın çekimleri; Atlanta, Georgia'daki Trilith Studios ve Los Angeles'ta gerçekleşti. Başarılı aktris Kathryn Hahn’ın canlandırdığı Cadı Agatha Harkness'in, (WandaVision dizisinin sonunda yer alan), New Jersey- Westview Kasabası’nda mahsur kaldıktan üç yıl sonrasını konu alıyor. Agatha ismi; Yunanca "Agathos" kelimesinden türemiştir. ‘’İyi veya onurlu’’ anlamına gelir. Aziz Agatha, 3. yüzyılda yaşamış Hristiyan bir şehitti. Sicilya'nın koruyucu azizi olarak bilinir ve meme kanseri hastalarının koruyucu azizi olmuştur."Harkness" kelimesi, eski İngilizcedeki hearg ("sunak; koru; tapınak") ile "ness" ("sunak, tapınak, koru") kelimelerinin birleşiminden oluşan topografik bir isimden gelir. 



FEMİNİST ANLATI ÖĞELERİ

Agatha karakteri, Cadılar Yolu'ndan geçerken aslında bir nevi içsel de bir yolculuğa çıkıyor ve burada kendisiyle yüzleşiyor. Dizi alt metninde; kadınları, erkek egemen ideolojide kendini gösteren güçlü-baskın figürler olarak öne çıkarıyor ve feminist anlatı öğeleriyle birlikte kadın dayanışmasını merkezine alıyor. Feminist bir düşünür olan Fransız filozof Simone de Beauvoir‘nın modern feminizmin temellerini attığı 1949 tarihli “İkinci Cinsiyet” (Le Deuxième Sexe) adlı eserinde, kadınların gördüğü baskıların bilimsel incelemesini yapar ve modern feminizmin temellerini kurduğu eserinde; varoluşçuluk, fenomenoloji ve yapısalcı antropoloji gibi kendi çağdaşı olan düşünceleri hem de Hegel ve Marx gibi felsefe klasiklerini cinsiyet düzleminde yeniden okur. Simone de Beauvoir; “Cinsiyetler arasındaki hiyerarşinin nasıl kurulduğunu, ancak tarihöncesinin ve etnografyanın verilerini varoluşçu felsefe ışığında yeniden ele alarak anlayabiliriz.” diyen filozof ek olarak; “İnsanlık kendi varlığında kendini sorguladığı, yani yaşama sebeplerini yaşamın kendisine yeğ tuttuğu içindir ki erkek kadının karşısına kendini efendi olarak koymuştur; erkeğin tasarısı zaman içinde kendini yinelemek değil, ana egemen olmak ve geleceği kurmaktır.” diyerek erkeğin etkinliğinin yaşamın bulanık güçleri karşısında üstün geldiğini ve kadını köleleştirdiğini vurgular. Dizide de, Simone de Beauvoir’nın bahsettiği etkileri görmekteyiz.



DİZİNİN KONUSU

Marvel evreninin sevilen bir kahramanı haline gelen cadı Agatha Harkness karakteri, efsanevi Cadılar Yolu'nun zorluklarıyla yüzleşmek isteyen bir gotik gencin yardımıyla kaçar. Güçlü Cadı Agatha, büyülü güçleri olmadan Salem Yedilisi gibi eski düşmanlarından bazılarıyla mücadele ederken, zorluklarla yüzleşmek için yeni bir Cadı Meclisi oluşturur.

Oyuncu kadrosunda; Kathryn Hahn, Joe Locke, Sasheer Zamata, Ali Ahn, Patti LuPone, Aubrey Plaza, Debra Jo Rupp, Okwui Okpokwasili, Paul Adelstein, David A Payton, Marina Mazepa ve Emma Caulfield Ford yer alıyor.



AGATHA ALL ALONG

Fantastik, korku ve komedi türündeki ‘’Agatha All Along’’, sizleri Disney ve Marvel evreninin büyülü dünyasına götürecek eğlenceli bir yapım.

İyi Seyirler Dilerim

EFE TEKSOY

 

Kaynakça

BEAUVOIR, Simone de, İkinci Cinsiyet, çev. Gülnur Acar Savran, Koç Üniversitesi Yayınları, 2016

https://www.imdb.com/


“AGATHA ALL ALONG”, WITCH AGATHA HARKNESS IS BACK

 



COUNCIL OF WITCHES

Premiering on Disney+ on September 18, 2024, Agatha All Along is part of Phase Five of the Marvel Cinematic Universe (MCU). This series, a spin-off of the WandaVision (2021) series, was created by American director and producer Jac Schaeffer. Shooting of the series; It took place at Trilith Studios in Atlanta, Georgia, and Los Angeles. It is about three years after Witch Agatha Harkness, played by successful actress Kathryn Hahn (who appeared at the end of the WandaVision series), was stranded in Westview Town, New Jersey. The word "Harkness: comes from a topographic name, from Old English hearg ("altar; grove; temple") combined with "ness" ("promontory, cape, peninsula"). The name "Agatha" means good, or honorable. The name is a derivative of the Greek word "agathos". Saint Agatha was a Christian martyr who lived in the 3rd century, is known as the patron saint of Sicily, and has become the patron saint of breast cancer patients.


FEMINIST NARRATIVE ELEMENTS

While passing through the Witches' Road, the character Agatha actually goes on a kind of inner journey, where she confronts herself. In the series subtext; It highlights women as strong-dominant figures that manifest themselves in the male-dominated ideology and centers women's solidarity with feminist narrative elements. In her 1949 work titled "The Second Sex" (Le Deuxième Sexe), in which French philosopher Simone de Beauvoir, a feminist thinker, laid the foundations of modern feminism, she made a scientific examination of the oppression of women and in her work in which she laid the foundations of modern feminism; she re-reads contemporary ideas such as existentialism, phenomenology and structural anthropology, as well as philosophical classics such as Hegel and Marx, on the gender plane. Beauvoir; “We can understand how the hierarchy between the sexes is established only by reconsidering the data of prehistory and ethnography in the light of existential philosophy.” The philosopher added: “Because humanity questions itself in its own existence, that is, because it prefers the reasons for living to life itself, the man has put himself as the master before the woman; The man's plan is not to repeat himself over time, but to dominate the moment and establish the future.” She emphasizes that man's activity prevails over the blurred forces of life and enslaves women. In the series, we see the effects mentioned by Simone de Beauvoir.




TOPIC OF THE SERIES

The character of Agatha Harkness, a witch who has become a beloved hero of the Marvel universe, escapes with the help of a goth teenager who wants to face the challenges of the legendary Witches' Road. While the powerful witch Agatha battles some of her old enemies like the Salem Seven without her magical powers, she forms a new coven of witches to face the challenges.

Stars; Kathryn Hahn, Joe Locke, Sasheer Zamata, Ali Ahn, Patti LuPone, Aubrey Plaza, Debra Jo Rupp, Okwui Okpokwasili, Paul Adelstein, David A Payton, Marina Mazepa and Emma Caulfield Ford.





 AGATHA ALL ALONG

Agatha All Along, in the fantasy, horror and comedy genre, is an entertaining production that will take you to the magical world of the Disney and Marvel universe.

EFE TEKSOY

 

REFERENCES AND SOURCES

BEAUVOIR, Simone de, The Secon Sex (İkinci Cinsiyet), Gülnur Acar Savran, translate, Koc Universitesi Yayinlari press, 2016

https://www.imdb.com/




8 Ocak 2024 Pazartesi

BARBIE, A FEMINIST FASHION TALE FROM GRETA GERWIG

 


 

A FASHION ICON BARBIE

The first live-action animated Barbie movie from California-based toy company Mattel, based on Barbie fashion dolls, was directed by Greta Gerwig and written by Gerwig with Noah Baumbach. Appearing initially as a children’s movie, Barbie begins its story by making reference to Stanley Kubrick‘s (considered one of the greatest directors of all time) 2001: A Space Odyssey, in the opening sequence. Thus, it announces to us from the beginning that it is not an ordinary box office production. In the movie, we start an ontological and semantic journey with Barbie, who embarks on a journey of self-discovery after an existential nervous breakdown. Austrian neurologist and psychiatrist Victor E. Frankl, founder of the “Third Viennese School of Psychotherapy” and Logotherapy, is one of the most important names in existential therapy. His book Man’s Search for Meaning, which he presented with his experiences in a concentration camp during World War II and which he conveyed to large masses in the context of his own psychiatric teaching, made him one of the most important names in psychology after Sigmund Freud and Alfred Adler. Frankl; “Man’s search for meaning is not a ‘second rationalization’ of instinctive impulses, but the main motivation of his life,” he states, stating that this meaning is individual and special. In Barbie’s journey of existence, we see that Frankl’s recounted search for unique meaning is a factor and provides the basic motivation for her life.

 

BARBIELAND AND HYPERREALITY

Barbie character; She realizes that the life she lives in Barbieland is a pink curtain drawn before her eyes and that the real world is not actually rosy as it is known. Here, within the framework of the Plastic Dream World and Barbieland in the reality TV set concept; We see references to the movies The Matrix, The Truman Show, and The Wizard of Oz. This brings us to the world of Hyperreality. The works of the French philosopher and sociologist Jean Baudrillard, one of the greatest thinkers of the twentieth century, are mostly associated with postmodernism and post-structuralism, and “Simulation Theory” is undoubtedly one of the most important theoretical studies in the scientific field. In his Simulacra and Simulation book, he developed a theory of contemporary culture based on replacing economic notions of cultural production with notions of cultural expenditure. Baudrillard; “The derivation of a reality devoid of an origin or a reality through models is called hyperreal, that is, simulation.” he explains of the words phenomenon of simulation. Thus, we see that the Barbieland universe is actually a hyperreality universe that imitates reality. Presenting a story adorned with feminist narrative elements, the Barbie movie essentially tells us; brings to the screen the contradictions and difficulties of being a woman in a patriarchal order with a sophisticated language that focuses on women’s solidarity.

 

TOPIC OF THE FILM

Living in Barbieland means being a perfect being in a perfect place. Experiencing a crisis that causes her to question her world and existence, Barbie sets out on a quest to find a world she can adapt to. Moving away from the perfect female image of the Fantastic Barbieland, Barbie steps into the real world with a dream of finding a place where she can fit in.

Stars; Margot Robbie, Ryan Gosling, Issa Rae, Kate McKinnon, Alexandra Shipp, Emma Mackey, Hari Nef, Sharon Rooney, Ana Cruz Kayne, Ritu Arya, Dua Lipa, Nicola Coughlan, Emerald Fennell, Simu Liu, Kingsley Ben-Adir, Ncuti Gatwa, Scott Evans, John Cena Helen Mirren (voice) and Will Ferrell.

 

FASCINATING BARBIELAND

It is shown with subliminal messages that the realm of Barbieland in the movie, the toy universe, which is a scaled-down replica of human objects, is actually a reflection of adult functions and a copy of the adult world. French philosopher Roland Barthes, one of the founders of European semiotics (semiology) and master of twentieth-century thought and writing, examines the tendency of contemporary social value systems to create modern myths in his book Mythologies, and also looks at the semiology of the myth-making process and updates Ferdinand de Saussure‘s system of sign analysis by adding a second level where signs are elevated to the level of myth. In his essay on toys, Barthes “This is meant to prepare the little girl for the causality of house-keeping, to ‘condition’ her to her future role as a mother” saying, It states that the child is prepared and conditioned to adopt all of these before he has time to think.

 

BARBIE AND THE PROUST PHENOMENA

Another detail is when Barbie, who escaped to the real world, is trying to be put back in her box by Mattel executives. While trying to get into the box, the character Barbie experiences a Proustian flashback, activated by the scent of the box, triggering her emotional memory. Then the Mattel CEO character makes a joke about how badly “Proust Barbie” sold. Marcel Proust, one of the greatest novelists of the twentieth century, known as the iron chickpea of ​​the literary world, is considered a turning point in modern literature with his work In Search of Lost Time, which consists of approximately one million two hundred and fifty thousand words and 3,000 pages. This recollection of Proust’s intense concentration in the past, when he lived with madeleine and tea in the first volume of his book, is called the “Proust Phenomenon” by neuroscience researchers.

 

BARBIE

Accompanied by the character of Barbie, who stepped into the adult world in the movie; we are embarking on an important artistic journey with references to cult films in the history of cinema, from The Godfather to Top Gun, Grease and even The Snydercut of Justice League. However, the character of Barbie; When she steps into the real world to understand why she suddenly begins to have thoughts of death, she discovers that a mother named Gloria shares her thoughts. Sasha, the daughter of Gloria, learned this situation; “You too like shining?” ” she asks. This question is actually a reference. It refers to the ability to make telepathic connections in Stephen King’s classic story The Shining, who is known as the king of horror literature.

Adventure and comedy genre Barbie is a fantastic live-action film that draws attention for its artistic as well as fun.

EFE TEKSOY

 

REFERENCES AND SOURCES

BAURDILLARD. JEAN, Simulacra and Simulation (Simülakrlar ve Simülasyon), Oğuz Adanır,translate, Ankara: Doğu Batı Yayınları press, 2014

FRANKL. VICTOR E., Man’s Search for Meaning (İnsanın Anlam Arayışı), çev. Özge Yılmaz, translate, İstanbul: Okuyan Us Yayınevi press, 2023

BARTHES. ROLAND, Mythologies (Çağdaş Söylenler), Tahsin Yücel, translate, İstanbul: Metis Yayınları press, 2014

GRETA GERWIG’TEN FEMİNİST BİR MODA MASALI “BARBIE”

 


 

MODA İKONU BARBIE

Kaliforniya merkezli oyuncak şirketi Mattel‘in Barbie moda bebeklerine dayanan ilk canlı-aksiyon uyarlaması Barbie, Greta Gerwig tarafından yönetildi ve Gerwig ile Noah Baumbach tarafından yazıldı. Başta çocuk filmi olarak görünen Barbie filmi, açılış sekansında tüm zamanların en iyi yönetmenlerinden birisi olarak kabul edilen Stanley Kubrick’in 2001: Bir Uzay Macerası (2001: A Space Odyssey) filmine gönderme yaparak hikayeye başlıyor. Böylece bizlere sıradan bir gişe yapımı olmadığını daha baştan ilan ediyor. Filmde, varoluşsal bir sinir krizinin ardından kendini keşfetme yolculuğuna çıkan Barbie’yle birlikte ontolojik ve anlamsal bir yolculuğa başlıyoruz.

VAROLUŞÇU TERAPİ

“Üçüncü Viyana Psikoterapi Okulu” ve Logoterapi’nin kurucusu olan Avusturyalı nörolog ve psikiyatr Victor E. Frankl, varoluşçu terapinin en önemli isimlerindendir. İkinci Dünya Savaşı sırasında bir toplama kampındaki deneyimleri eşliğinde sunduğu, kendi psikiyatrik öğretisi bağlamında geniş kitlelere aktardığı ‘’İnsanın Anlam Arayışı’’ adlı kitabı, Sigmund Freud ve Alfred Adler’den sonra psikolojinin en önemli isimlerinden birisi olmasını sağlamıştır. Frankl; “İnsanın anlam arayışı içgüdüsel itkilerin bir ‘ikinci ussallaştırılması’ değil, hayatının temel motivasyonudur.” diyerek bu anlamın bireye özgü ve özel olduğunu belirtir. Barbie’nin varoluş yolculuğunda da Frankl’ın bahsettiği kendine özgü anlam arayışının etken olduğunu ve yaşamı için gereken temel motivasyonu sağladığını görüyoruz.

 

BARBIELAND VE HİPERGERÇEKLİK EVRENİ

Barbie karakteri; Barbieland’de yaşadığı hayatın, gözlerinin önüne çekilmiş pembe bir perde olduğunu ve gerçek dünyanın aslında bilinenin aksine tozpembe olmadığının farkına varıyor. Burada Plastik Rüya Dünyası ve Realite TV seti konseptindeki Barbieland çerçevesinde; The Matrix, The Truman Show ve Oz Büyücüsü filmlerine yapılan referansları görüyoruz. Bu da bizleri Hipergerçeklik dünyasına taşıyor. Yirminci yüzyılın en büyük düşünürlerinden Fransız filozof ve sosyolog Jean Baudrillard’ın çalışmaları, çoğunlukla postmodernizm ve post-yapısalcılık ile ilişkilendirilmiştir ve “Simülasyon Kuramı”da, kuşkusuz bilimsel alanda ortaya atılmış en önemli kuramsal çalışmalardan birisidir. ‘’Simülakrlar ve Simülasyon’’ adlı eserinde, kültürel üretimin ekonomik nosyonlarını kültürel harcama nosyonlarıyla değiştirmeye dayanan bir çağdaş kültür teorisi geliştirmiştir. Baudrillard; “Bir köken ya da bir gerçeklikten yoksun gerçeğin modeller aracılığıyla türetilmesine hipergerçek yani; simülasyon denilmektedir.” diyerek Simülasyon olgusunu açıklar. Barbieland evreninin de aslında gerçekliği taklit eden bir hipergerçeklik evreni olduğu görülmektedir. Feminist anlatı öğeleriyle bezeli bir hikaye sunan Barbie filmi özünde bizlere; ataerkil düzen içerisinde kadın olmanın getirdiği çelişkileri ve zorlukları,  kadın dayanışmasını merkezine alan sofistike bir dille ekrana getiriyor.

 

FİLMİN KONUSU

Barbie Diyarı‘nda yaşamak demek, mükemmel bir yerde mükemmel bir varlık olmak demektir. Dünyasını ve varlığını sorgulamasına neden olan bir kriz yaşayan Barbie, uyum sağlayabileceği bir dünya bulma umuduyla arayışa çıkar. Fantastik Barbie Diyarı’nın kusursuz kadın imajından uzaklaşan Barbie, uyum sağlayabileceği bir yer bulma hayaliyle gerçek dünyaya adım atar.

Oyuncu kadrosunda; Margot Robbie, Ryan Gosling, Issa Rae, Kate McKinnon, Alexandra Shipp, Emma Mackey, Hari Nef, Sharon Rooney, Ana Cruz Kayne, Ritu Arya, Dua Lipa, Nicola Coughlan, Emerald Fennell, Simu Liu, Kingsley Ben-Adir, Ncuti Gatwa, Scott Evans, John Cena Helen Mirren (ses) ve Will Ferrell yer alıyor.

 

BÜYÜLEYİCİ BARBIE DİYARI

Filmdeki Barbieland diyarının, insan nesnelerinin küçültülmüş kopyaları olan oyuncak evreninin, aslında yetişkin işlevlerinin canlandırması adeta ergin dünyasının bir kopyası olduğu subliminal mesajlarla gösteriliyor. Avrupa göstergebiliminin (semiyotik) kurucularından ve yirminci yüzyılın düşünce ve yazı ustası Fransız filozof Roland Barthes, Çağdaş Söylenler (Mythologies) adlı kitabında çağdaş sosyal değer sistemlerinin modern mitler yaratma eğilimini inceler ve ayrıca mit yaratma sürecinin semiyolojisine de bakar ve Ferdinand de Saussure’ün gösterge analizi sistemini, göstergelerin mit düzeyine yükseltildiği ikinci bir düzey ekleyerek günceller. Oyuncaklar üzerine denemesinde Barthes, “Küçük kız aile nedenselliğine hazırlanmak, gelecekteki ‘anne rolüne’ koşullandırılmak istenir.” diyerek, çocuğun düşünmesine zaman kalmadan bunların tümünü benimsemeye hazırlandığını ve buna koşullandırıldığını belirtir.

 

BARBIE VE PROUST FENOMENİ

Bir başka detay ise, gerçek dünyaya kaçan Barbie’nin, Mattel yöneticileri tarafından kutusuna geri konulmaya çalışırken gerçekleşiyor. Kutuya girmeye çalışırken Barbie karakteri, kutunun kokusu yüzünden duygusal hafızası tetiklenerek Proustvari bir geri dönüş yaşar. Ardından Mattel CEO karakteri, “Proust Barbie”nin ne kadar kötü satıldığına dair bir şaka yapar. Edebiyat dünyasının demir leblebisi olarak anılan Yirminci yüzyılın en büyük roman yazarlarından Marcel Proust, yaklaşık bir milyon iki yüz elli bin sözcük ve 3.000 sayfadan oluşan Kayıp Zamanın İzinde adlı eseriyle modern edebiyatın dönüm noktası sayılır. Proust’un kitabının ilk cildindeki madlen çayla yaşadığı geçmiş zamandaki yoğun konsantrasyonla gerçekleşen bu anıya geri dönüş, nörobilim ve sinirbilim araştırmacıları tarafından “Proust Fenomeni” olarak adlandırılır.

 

BARBIE

Filmde yetişkinler dünyasına adım atan Barbie ile beraber; The Godfather filminden, Top Gun, Grease ve hatta The Snydercut of Justice League’e kadar sinema tarihinin kült filmlerine göndermeler yapılan önemli sanatsal bir yolculuğa çıkıyoruz. Bununla birlikte Barbie karakteri; neden aniden ölüm düşüncelerine kapılmaya başladığını anlamak için gerçek dünyaya adım attığında, Gloria adlı bir annenin kendisiyle aynı düşünceleri paylaştığını keşfeder. Bu durumu öğrenen Gloria’nın kızı Sasha; “Parlıyor mu?” diye sorarak, korku edebiyatının Kralı olarak anılan Stephen King‘in klasik hikayesi The Shining‘deki telepatik bağlantı kurma yeteneğine gönderme yapar.

Macera ve komedi türündeki Barbie, eğlenceli olduğu kadar sanatsal yönüyle de dikkat çeken fantastik bir canlı-aksiyon filmi.

İyi Seyirler Dilerim

EFE TEKSOY


Kaynakça

BAUDRILLAR. JEAN Jean Baudrillard, Simülakrlar ve Simülasyon, çev. Oğuz Adanır, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2014

FRANKL. VIKTOR E, İnsanın Anlam Arayışı, çev. Özge Yılmaz, İstanbul: Okuyan Us Yayınevi, 2023

BARTHES. ROLAND, Çağdaş Söylenler, çev. Tahsin Yücel, İstanbul: Metis Yayınları, 2014

8 Mayıs 2023 Pazartesi

KÜRESEL ÇAPTA BİR GİŞE REKORTMENİ KORKU FİLMİ “GÜLÜMSE (SMILE)”

 

KORKUNUN YENİ YÜZÜ

Dünya prömiyerini 22 Eylül 2022 tarihinde Fantastic Fest'te yapan Gülümse (Smile), 17 milyon dolarlık düşük bütçesine karşılık küresel çapta 217 milyon doları aşkın gişe hasılatına imza atarak, tüm zamanların en çok hasılat yapan korku filmleri sıralamasında ilk 50 listesine adını yazdırdı. Parker Finn tarafından yazılan ve yönetilen yapım, yönetmenin ilk uzun metrajlı yönetmenlik denemesidir ve 2020 yapımı Laura Hasn't Slept adlı kısa filmine dayanmaktadır. Paramount Pictures, Paramount Players ve Temple Hill Entertainment yapımı film, son dönemin en iddialı korku gerilim yapımı olmasının yanı sıra, ilk filmin muazzam başarısının ardından devam filmi olan Smile 2, Paramount Pictures tarafından onaylandı. Korku ve gerilim severlerin büyük bir beğeniyle izleyeceği ‘’Gülümse’’, sizleri benzersiz bir dehşet dünyasına götürecek bir Amerikan psikolojik doğaüstü korku filmi.



FİLMİN KONUSU

Bir hastasının tuhaf ve travmatik deneyimine şahit olan Dr. Rose Cottter (Sosie Bacon), daha sonra açıklayamadığı ürkütücü deneyimler yaşamaya başlar. Bunaltıcı bir dehşet, hayatını ele geçirmeye başlarken Rose’un hayatta kalması ve ürkütücü, yeni gerçekliğinden kaçması için sorunlu geçmişiyle yüzleşmesi gerekir.

Oyuncu kadrosunda; Sosie Bacon, Caitlin Stasey,  Jessie T. Usher, Kyle Gallner, Robin Weigert, Kal Penn, Rob Morgan, Gillian Zinser, Judy Reyes, Jack Sochet, Nick Arapoglou, Perry Strong, Dora Kiss ve Vanessa Cozart yer alıyor.



YAPIM TASARIMI

Film yapımcısı Parker Finn ilk sinema filmi Gülümse’yi yazmaya ve yönetmeye başlarken aklında çok daha tutkulu bir amacı varmış. “Baştan sonra sürdürülebilir bir panik atak gibi hissedilen bir film yapmak istedim.” diyor. Gülümse filmi, yönetmenin 2020 yapımı kısa filminden ilham aldı. Laura Hasn’t Slept adındaki kısa filmde Gülümse’de de rol alan Caitlin Stasey de rol almıştı ve film SXSW’’in Gece Yarısı Kısa film kategorisinde Özel Jüri Ödülü’nü aldı. 11 dakikalık film, sektörde Finn’e büyük bir ilgi yarattı. Finn, filmin sinema filmi versiyonunu Paramount Pictures ile yapımcılar Marty Bowen ile Wyck Godfrey’nin Temple Hill Entertainment şirketine başarıyla sundu. Yapımcı Isaac Klausner; “Laura Hasn’t Slept, Parker’ın yeteneğini gösteren inkar edilemez bir örnek. Parker’la tanıştığımız ilk andan itibaren onunla çalışmamız gerektiğini biliyorduk.” diye belirtiyor. Laura Hasn’t Slept filminden tematik ilham alsa da Gülümse hikayeyi daha korkunç yeni bir yöne taşıyor. Finn; “Bir kabustan uyandığında hissettiğiniz o korkuyu bilir misiniz? Gerçek olmadığını bildiğiniz halde sizinle kalan o panik havasını? Gülümse’nin ekranda o duyguyu yakalamasını istedim.” diye söyleyen yönetmen, zihninin sana karşı dehşet verici yollara sapmasını deneyimlemenin nasıl olacağını incelemek istediğini belirtiyor.




SENARYO AŞAMASI

Parker Finn, senaryoyu Paramount ile Temple Hill’in ekibiyle geliştirdikten sonra yapımcı Robert Salerno (Kevin Hakkında Konuşmalıyız, Tek Başına Bir Adam) projeye katılmış. Finn’in orijinal kısa filmini izlemiş diğerleri gibi Salerno da genç yapımcının benzersiz gerçekçi ve rahatsız edici bir şeyler yaratma yeteneğinden etkilenmiş. Robert Salerno; “Birkaç dakika içinde birçok gerilimi ve ürpermeyi sığdırabiliyorsa uzun metrajlı filmde yapabileceklerini görmenin heyecanlı olacağını düşündüm. Zaman içinde hikayeye çok sayıda muhteşem korku anları ve enerji ekledik. Bu da Parker’ın eşsiz vizyonunu hayata geçirmesine yardımcı oldu.” diye söylüyor. Hayatı boyunca korku hayranı olan Parker Finn; “En korkunç filmler, dramatik hikayeler olanlardır. O yüzden amacım çok iyi bir başrol karakteri yaratmaktı. Çünkü ona yatırım yaparsanız karakterin durumuna da yatırım yapacaksınız. Sonra izleyicinin korktuğu şeylerin merkezine şoke edici anlar yerleştirmeye başlarsınız ve altlarındaki halıyı çekmenin ve beklentilerini dehşet verici yollarla bozmanın yollarını bulmaya başlarsınız.” diyen yönetmen, janrın ön koşullarından birinin önem vermeye değen karakterler olduğunu düşünüyor. Gülümse’nin merkezinde kendini bir devlet hastanesindeki işine adamış ve amacı hastalarına ihtiyaçları konusunda yardım etmek olan bir psikiyatr olan Dr. Rose Cotter yer alıyor. Ama Rose’un hayatına kötü bir şeytan girdiğinde işler değişir ve kendisini arkadaşlarını ve ailesini yaşadığı gerçek üstü kabusun gerçek olduğuna ikna etmek için mücadele ederken bulur. Akıl sağlığı ve hayatta kalma mücadelesinde giderek daha da umutsuz bir hal alırken tuhaf gizemi araştırmak ve kendisine ne olduğunu anlamak için parçaları birleştirmek zorunda kalır.



PRATİK KORKULAR

Filmin tüyler ürperten korkularını hayata geçirmek için en isteksiz janr fanlarını bile korkutacak bir dizi pratik ve mekanik efekt içeriyor. Yönetmen Finn’in tercihi çok fazla CGI’a bel bağlamak yerine başından itibaren olabildiğince kamera kullanmak olmuş. Patrick Finn; “VFX çok müthiş bir gereçtir ama pratik efektleri olan filmleri izleyerek büyüdüm ve film yapımcısı olmak istememin başlıca sebeplerinden biridir. Oyuncuların etkileşime girebileceği pratik efektler olduğunda kaçınılmaz bir şey olur. Benim deneyimime göre başka türlü elde edemeyeceğiniz bir tür sihir yaratır.” diye efektleri belirterek, pratik efektlerin önemini vurguluyor. Oyuncu Sosie Bacon, “CGI filmi olmadığı için çok mutluyum. Çünkü benim için boşluğa tepki vermek çok zor. Önümde etkileşime gireceğim bir şey olduğunda çok daha iyiyim. Ayrıca Parker’ın korkuları işleme biçimi de Gülümse’de yeşil ekranlara ya da hareket yakalama kıyafetlerine göre çok daha gerçekçi bir duygu yaratmış.” diyerek, uygulamalı efektlerle çalışmak için harcanan ek zaman ve çabaya değdiğini söylüyor. Patrick Finn, bunu yapmak için Oscar ödüllü efekt sanatçısı Tom Woodruff Jr.’ı görevlendirmiş. Her bölüme janrın baş eserleri It, Ailen ve Terminatör gibi filmler için tasarlanmış gibi şaşırtıcı bölümler eklemiş. Finn; “Tom, yaptığı işlere her zaman hayran olduğum bir efsane. Onunla tanıştıktan beş dakika sonra benzer fikirlere sahip olduğumuz ve yaratıcı bir benzerliğimiz olduğu belli oldu. O yüzden onunla çalışma fırsatını bulduğum için son derece minnettarım.” diyerek teşekkür ediyor. Efektlerle birlikte Rose’un etrafındaki dünyayı inşa etmek de filmin havasını belirlemek için çok önemliymiş. Yapım tasarımcı Lester Cohen ile çalışan yönetmen Parker; “Filmin tasarımında, görünümünde ve duygusunda korku mecazlarından kaçınmak istedik.” En önemli setlerden biri de Rose’la ilk tanıştığınız, çalıştığı acil psikiyatri birimindeki an. Gerçekçi ve biraz yönetimsel bürokratik kabus tarzı olan bir şey olmasını istedim. Adeta Kafka tarzı bir tasarımdı. Hastane, filmin geri kalanının tasarımını ekstra anlamlandırdığımız bir başlangıç noktasıydı.” diyen yönetmen, tasarımın önemini vurguluyor. Genellikle filme son eklenen unsurlardan olan ama özellikle korku unsurunu yaratma konusunda kesinlikle en iyilerden biri olan unsur da müziktir. Finn, başından beri Emmy ödüllü besteci Cristobal Tapia de Veer ile çalışmak istediğini biliyormuş ama bu fırsatı bulacağını da hiç beklemiyormuş. Finn; “Müzik için özel ve beklenmedik bir şey yapmak ve filmde bir karaktermiş duygusunu vermesini istedim. Cristo, yaptığı müzik konusunda çok özel ve çok yaratıcı. Uzun süredir büyük bir hayranıydım ve senaryoyu göndermek istediğim ilk kişi o oldu. Onunla birlikte çalışmak bir hayaldi ve yarattığı son derece yoğun ve etkileyici müzik konusunda daha fazla heyecanlanamazdım.” diye anlatıyor.




PARANOYAYI GÖRSELLEŞTİRMEK

Derin sinema tarihi bilgisi olan, film sever görüntü yönetmeni Charlie Sarroff, Finn ile film zevklerinin benzer olduğunu söylüyor. Charlie Sarroff; “Parker, 70’ler, 80’ler ve 90’lardaki janr filmlerinden bazı şeyleri almak istedi ama modern değişikliklerle. Rosemary’nin Bebeği ve Jacob’s Ladder baktığımız referanslardan bazılarıydı. Ama aynı zamanda janr dışından çok sayıda filmden de bahsettik. Özellikle Todd Haynes’ın Safe filmi ilk başta birçok kez konuşuldu. Parker da ben de görsel hassasiyetine hayran kaldık.” diyerek, yapım öncesinde ilham için çok sayıda referans film üzerine çalıştıklarını söylüyor. Finn ve Sarroff’un kendilerine koyduğu hedef, izleyiciyi giderek daha çok paranoyaklaştırma ve böylece artan korkuları da Rose’unkileri yansıtsın. Bu görselliği yakalamak için Rose’un küçük, savunmasız ve Rose’un küçük ve çok yakın plan göründüğü bir dizi geniş açılı çekimler kullanmışlar. Kamera, neredeyse her sahnede Rose’un üstündeyken Finn ve Sorroff, gerilimi mercekte inşa etmeleri gerektiğini biliyormuş. Finn; “Kameranın, kendisinin bir karaktermiş gibi hissedilmesi için neredeyse ilahi bir varlıkla birlikte hareket etmesini istedik. Sanki mekanlarda dolaşan ve sürekli Rose’u gözlemleyen ilahi bir varlık gibi. Film devam ederken bazen hikaye anlatımında daha da çok katılımcı oluyor. “Özünde ürkütücü veya kötü bir duygusu olmayan mekanları almak ve onları daha da itici yapacak şekilde sunmak istedik.” diye belirten yönetmen, bu tekniğin oyuncu Sosie Bacon için yeni bir deneyim olduğunu ama izleyicilerin beğeneceğini düşünüyor.



 GÜLÜMSA, DÜNYA’DA SENİNLE BİRLİKTE GÜLÜMSER…

Gülümse filminde Rose’un hayatını ele geçiren kötücül güç, kendisini birkaç ürpertici şekilde gösteriyor. Ama belki de hiçbiri filme adını veren yüz ifadesinden daha dehşet verici değil. Rose’un çeşitli arkadaşlarında ve karşılaştığı yabancıların dudaklarında beliren, zoraki ve anlamsız sırıtma olarak görülen kötücül gülümsemeler, saf şeytanın varlığını resmediyor ve Rose’u hiç durmadan deliliğin eşiğine doğru sürüklüyor. Finn,“Gülümsemeler içimizdeki çok ilkel bir şeyi tetikliyor. Bebekken konuşmayı bile öğrenmeden gülümsemeyi öğreniriz. O yüzden fikrim, o görüntüyü alıp tehlikeli ve yıkıcı görünen bir tehdide çevirmekti. O rahatlatıcı ifadeyi izleyicileri gerçekten korkutmak için kullanmak istedim.” diyerek, filmdeki gülümsemeleri şeytanın fiziksel temsili olarak kullanmayı seçtiğini söylüyor. Rose’u takip eden şeytani güç aynı zamanda surat ifadesini gerçek niyetini saklayan ironik bir maske olarak da kullanıyor. Yönetmen bunu gerçek hayata inandırıcı bir benzerlik olarak görüyor.  “Hepimiz zaman zaman saklanmak için, tuhaf bir sosyal karşılaşmayı örtmek için ya da taşıdığımız korkuları ve kaygıları gizleyecek bir araç olarak gülümsemelere bel bağlıyoruz.” diyor. Ayrıca insanları, gülümsemeyi arkadaşça bir ifade olarak kullanan tek tür olduğunu da belirtiyor. Dişleri gösterme tehdit etmek demektir. Finn; “Gülümseme fikrini alıp kötü ve ölümcül bir şeye çevirme fikrinin ilginç bir yanı var. Bizi hayvani beynimize ve hepimizin içinde yer alan ilkel içgüdülerimize çekiyor.” diyen yönetmen, sinir bozucu geniş, dişlerin göründüğü gülümsemeleri kusursuzlaştırmak için oyuncularla yakından çalışmış ve zaman içinde gözlerin önemli olduğunu anlamış. Oyuncu Sosie Bacon; “Bu filmdeki gülümsemeler korkun Tümüyle bozuk ve dehşet verini bir gülümseme gibi normalde olması gerekenin tam tersi bir şey görünce gerçekten aklınıza kazınıyor. Yanlış anlaşılmasın bu gülümsemeler sinemadan çıktığınızdan çok sonra da aklınızda kalacak.” söyleyen oyuncu, canlandırdığı karakter gibi kendisini suratların son görünümünden irkilirken bulmuş.



 

KİTLESEL ÇIĞLIĞIN GÜCÜ

Rose’un hastanedeki üstü olan Dr. Morgan Desai’yi canlandıran oyuncu Kal Penn, korku hayranlarının hayatlarının eğlencesini yaşayacaklarını düşünüyor. Harold & Kumar filmleri gibi şaşırtıcı komedilerdeki rolleriyle ve FOX TV’deki “House” dizisindeki rolüyle biliniyor. Penn; “Gerçekliği ve gerçek üstünü bulanıklaştıran filmlerden keyif alırım. Çünkü adeta karakterlerle birlikte çıldırdığınızı düşünürsünüz. O yüzden psikolojik korkuyu seviyorsanız Gülümse’yi mutlaka izlemelisiniz. Bu karakterler çok gerçekçi, hikaye çok sağlam ve yakaladığı korku çılgınca.” diyen oyuncu, daha önce Gülümse gibi bir filmde rol almamış ve sonunda janrı keşfetme fırsatı bulduğu için heyecanlıymış. Gülümse, fiziksel ve duygusal korkuyu birçok korku filminde olmayan bir şekilde yakalıyor. O yüzden izleyiciler filme gittiklerinde beklentilerinin çok üstünü alacaklar. Parker Finn; “Sizi hiç kimse Gülümse’de olanlara hazırlayamaz. Sizi şoke edecek, korkutacak ve gözlerinizi kapatmak isteyeceksiniz. Koltuğunuzda zıplamanıza neden olacak önemli korku anları var ama aynı zamanda yavaş yavaş içinize işleyen ürkütücü bir rahatsızlık duygusuna da yol açıyor. Esasında izler izlemez arkadaşlarınızla konuşmak isteyeceğiniz eğlenceli bir yolculuk.” olduğunu söyleyen yönetmen, kısa film yapımcılığından sinema filmi yazarlığına ve yönetmenliğine giden yolculuğu hakkında tüm ülkedeki izleyicileri korkutmak için sabırsızlandığını belirtiyor.

İyi Seyirler Dilerim

EFE TEKSOY