12 Mayıs 2020 Salı

AMERİKAN TARİHİNİN EN BÜYÜK EĞİTİM SKANDALI ' KÖTÜ EĞİTİM (BAD EDUCATİON)'






Dünya prömiyerini 44. Toronto Film Festivali'nde gerçekleştiren film, Mike Makowsky tarafından Robert Kolker'in 2004'te New York Magazine'de yayınlanan makalesi 'The Bad Superintenent'dan senaryoya dönüştürüldü ve yönetmen Cory Finley tarafından filme uyarlandı. New York eyaleti, Long Island'da bulunan meşhur Amerikan Devlet Okulu bölgesi 'Roslyn Okul Bölgesi'nde gerçekleşen 11 milyon dolarlık gibi büyük meblağdaki bir hırsızlığı konu alan Bad Education, Amerikan tarihinin en büyük eğitim skandalını merkezine alıyor. Başrollerini usta aktör Hugh Jackman ve 'I Tonya' filmiyle 'En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Oscarı'nı kazanan Allison Janney paylaşıyor. Biyografi türündeki yapım ağır bir başlangıç yapmasına rağmen, olayların hafif mizahi bir şekilde kontrolden çıkmasıyla birlikte izleyiciyi etkisi altına alıyor.




KÖTÜ EĞİTİM (BAD EDUCATION) KONUSU:

Okul müfettişi olan Frank Tassone ve eğitimci Pam Gluckin, Roslyn Lisesi'ni yaptıkları katkılarla eyaletteki en iyi okullar listesinde en üst sıralara yükseltirler. Bir yandan da kimseye çaktırmadan ceplerini doldurmanın keyfini sürerler. Ancak kusursuz işleyen planları, okul gazetesinde editörlük yapan Rachel Bhargava'nın öğrenci işlerini karıştırmasıyla fazla uzun sürmeyecektir
Oyuncuları arasında; Hugh Jackman, Allison Janney, Geraldine Viswanathan, Ray Romano, Welker White ve Annaleigh Ashford gibi yıldız isimler yer alıyor.






NARSİSİZMİN KÖKENİ


Frank Tassone; bakımına fazlasıyla özen gösteren kusursuz takımlar giyen ve her daim cilt bakımını aksatmayan bir karaktere sahip. Frank'in bakımı ve kendine özen göstermesi, 2000 yılında vizyona giren 'Amerikan Sapığı (American Psycho)' filminde Christian Bale'in canlandırdığı 'Patrick Bateman' karakterinin titizliğini anımsatıyor. Ancak film ilerledikçe bunların sadece buz dağının görünen kısmı olduğunu aslında derinlerde büyük yolsuzluklar döndüğü görülüyor. Frank ve Pam paralar içerisinde keyif çatarken okulu sürükledikleri borç batağı onların gerçek yüzü. Filmde Frank'in kendisine aşırı değer vermesi ve kimseyi umursamadan lüks bir hayat yaşaması Narsistlik kavramının altını çiziyor. Sosyal eleştirmen ve Rochester Üniversitesi'nde tarih profesörlüğü yapmış olan Christopher Lasch, 1979'da yayınlanan Narsisizm Kültürü'nde (The Culture of Narcissism), 20. yüzyılda patolojik olarak Narsisizmin kökeninin neye dayandığı ve sonuçlarını irdeler. Kitapta, günümüz modern çağının en önemli özelliği olarak gördüğü narsisizmin merkezinde "arzudan muaf olma isteği"nin yer aldığını yazar. Profesör Lasch'in kitabında belirttiği görüşlerine filmde Frank karakteri üzerinden tanık oluyoruz. Frank, lüks bir hayata duyduğu istek ve arzusuyla doyuma ulaşmayıp bunu sürdürmeye devam ederek Narsistik türde bir yaşam biçimine çevirdiğine tanık oluyoruz.

Amerikan tarihinin en büyük skandallarından birisini konu alan Bad Education filminde Hugh Jackman ve Allison Janney muhteşem bir performans sergiliyor. Yapımını HBO Films şirketinin yaptığı  filmin yönetmen koltuğunda Cory Finley oturuyor. Bad Education, biyografi türündeki filmlere güzel ve görülmeye değer bir örnek.

İyi Seyirler Dilerim
EFE TEKSOY



2 Mayıs 2020 Cumartesi

ANİMASYON DÜNYASININ SEVİMLİ AJANLARI İŞ BAŞINDA (SPIES IN DISGUISE)





20th Century Fox yapım şirketi tarafından 100 milyon dolar bütçeyle çekilen Ajanlar İş Başında (Spies In Disguise) komedi ve maceranın bir arada olduğu eğlenceli bir animasyon. İzleyiciye sağladığı göz alıcı görsellerin yanı sıra Amerikalı besteci Theodore Shapiro'nun muhteşem müzikleriyle de tempoyu hiç düşürmüyor. Hikaye boyunca; dostluk ve arkadaşlığın öneminden, yardımlaşma ve dayanışmanın önemine kadar genç yaştaki izleyici kitlesi için onlarca mesaj veriyor. Bu özellikleri Ajanlar İş Başında'yı ebeveynlerin çocuklarıyla bir arada izleyebileceği aile animasyonu türündeki yapımlardan biri olmasını sağlıyor.




AJANLAR İŞ BAŞINDA KONUSU

Dünyadaki en yetenekli ve en popüler ajan olan Lance Sterling, yalnız çalışan bir yapıya sahiptir. Walter ise araştırma ve geliştirme departmanında ajanlar için sahada kullanacakları özel silahları icat eden bir mucittir. Alışıla gelmişin dışında farklı yöntemler kullanması kurumda yadırganmasına sebep olmaktadır. Olaylar yalnız çalışan Lance Sterling için beklenmedik bir hale girdiğinde, Lance hiç istemediği Walter'la çalışmak mecburiyetinde kalır. Fakat Walter, Lance'in umduğundan daha yeteneklidir.
Yönetmenliğini Nick Bruno, Troy Quane'nın yaptığı animasyonun senaristi Cindy Davis, Brad Copeland ve Lloyd Taylor.





METAMORFOZ

Casus Lance Sterling karakteri, filmde Walter'ın ürettiği gizli formülü bilmeden içerek güvercine dönüşmesine neden olur. Ancak bu dönüşüm Lance'in sadece fiziksel olarak değil aynı zamanda mental ve zihinsel olarakta bir dönüşüm geçirmesine neden olur. 20. yüzyıl edebiyatında bir dönüm noktası sayılan Praglı yazar Franz Kafka, Dönüşüm (The Metamorphosis) adlı kitabında bir sabah böcek olarak uyanan Gregor Samsa'nın başına gelenleri işler. Samsa'nın gerçeklerle yüzleşmesine neden olan bu dönüşüm, fiziksel olduğu kadar zihinseldir de. Tıpkı Ajanlar İş Başında filminde Lance Sterling'in yaşadığı dönüşüm gibi. Latin edebiyatının en büyük üç şairinden birisi kabul edilen Publius Ovidius Naso (Ovide), Dönüşümler (The Metamorphoses) adlı eserinde Yunan mitolojisindeki Düşler Tanrısı olarak anılan Morpheus'u işler. Ovidius kitabında kanatları olan bir tanrı olarak anlatır. 1999 yapımı The Matrix adlı bilim kurgu filminde Morpheus karakteri Neo adlı karakterini rüyadan uyandırıp gerçeklik dünyasına girmesini ve gerçeği görmesini sağlıyordu. Animasyona dönecek olursak Lance Sterling karakteri dönüşümü sonrasında güvercine döner ve kanatlarını kullanamaz. Ancak asıl dostunun Walter olduğu gerçeğini kabullendiğinde kanatlarını kullanabilir hale gelir ve bu durum aynı zamanda bir rüyadan uyanıp gerçekliğe döndüğünü de sembolize eder. 





KAMERA ARKASI


- Ajanlar İş Başında (Spies in Disguise) filmi Lucas Martell'in kısa animasyon filmi 'Pigeon: Impossible'dan esinlenildi.

- Seslendirme kadrosunda Will Smith, Tom Holland ve Ben Mendelsohn yer alıyor.

- Lance'in Kimura karakterinin peşinden gittiği oteller, 'Blue Bay Hotel' ve 'Resort Grand Esmeralda' gerçekten Meksika'nın Playa del Carmen' şehrinde bulunmaktadır.

- Ajan Lance Sterling karakterinin vücudunda bulunan; ABD dövmesi, göğsünün sol tarafında (kalbinin üzerinde) bulunan deniz piyadelerine ait kartal-küre-çapa ve son olarak denizcilerin ortak yüksek-soluk saç kesimi karakterin 'Deniz Veteran'ı olduğunu göstermektedir.

- Animasyonun ana karakter isimleri Walter ve Lance, Ağaçkakan Woody (Woody Woodpecker) isimli çizgi dizinin 1994'te hayatını kaybeden yaratıcısı Walter Lance'e bir saygı duruşudur.







Aile animasyonu türündeki yapımlara çok güzel bir örnek olan Ajanlar İş Başında, ailecek keyifle izleyeceğiniz bir yapım. Macera, aksiyon ve komedinin iç içe geçtiği filmi izlerken inanılmaz keyif alacaksınız.

İyi Seyirler Dilerim

EFE TEKSOY

25 Nisan 2020 Cumartesi

'DAKKA’NIN GETTOLARINDA NEFES KESEN BİR KURTARMA OPERASYONU: EXTRACTION'





Chris Hemsworth' un başrolünde yer aldığı bol aksiyonlu macera filmi Extraction, Netflix platformunda yayına girdi. Extraction filmi; (Marvel'in süper kahramanları Avengers serisi ve Kaptan Amerika filmleriyle gönüllerde taht kuran yönetmen Russo kardeşlerden) Anthony Russo'nun yazdığı 'Ciudad' adlı grafik romanından uyarlandı. Ayrıca Russo kardeşlerin yapımcılığını da üstlendiği film, Bangladeş'in tehlikeli sokaklarında şiddetin kol gezdiği ve çatışmaların hiç durmadığı bir atmosferde geçiyor. Ara sokaklardan çıkıp ana karakter üzerine saldıran çocuklar, 2003 yapımı Tanrı Kent (City of God) filmindeki Brezilya'nın Rio de Janeiro gettolarında saldıran küçük çocuk gangsterleri anımsatıyor. Aksiyon dozu öylesine artıyor ki; kendinizi filmin akışına kaptırıyor ve her an ara sokaktan fırlayarak ortaya çıkan bir çete üyesi sanki ana karakterin değil de üzerinize atlayacakmış hissine kapılıyorsunuz. Ayrıca kovalamaca sahnelerindeki uzun plan-sekanslar kesinlikle görmeye değer.




EXTRACTION KONUSU:

Hindistan'ın hapiste tutulan uyuşturucu baronu Ovi Mahajan Sr'ın 14 yaşındaki oğlu Ovi Mahajan, Dakka'nın Pablo Escobar'ı olarak anılan uyuşturucu baronu Amir Asif tarafından kaçırılır. Hapisteki baba oğlunu kurtarmaları için anlaşma yapar ve paralı asker Tyler Rake, Ovi Mahajan'ı kurtarmak için Bangladeş'in başkenti Dakka'ya gönderilir. Kurtarma operasyonu sırasında Ovi Mahajan, paralı asker Tyler'ın geçmişiyle hesaplaşmasına ve onu maceranın kalbine çekmesine neden olur.

Amerikalı dublör Sam Hargrave'in ilk kez yönetmen koltuğuna oturduğu, adeta aksiyon filmi nasıl çekilir dersi Extraction’ın senaryosu Anthony Russo'ya ait. Oyuncuları arasında; Chris Hemsworth, Rudhraksh Jaiswal, Shivam Vichare, Piyush Khati, Randeep Hooda, Golshifteh Farahani, David Harbour ve Sam Hargrave yer alıyor.



SAVAŞ TERTİPLERİ

Tyler'ın Bangladeş'te tanıştığı Ovi Mahajan, Tyler'a kaybettiği oğlunu anımsatır ve bir tür iç hesaplaşmasına girmesine neden olur. Bu aynı zamanda Tyler ve Ovi Mahajan arasında bir tür bağ oluşmasını sağlar; Tyler, Ovi Mahajan'ı bir nevi oğlunun yerine koyar ve kurtarma operasyonu bu noktadan sonra Tyler için farklı bir anlama bürünür. Amerikalı postyapısalcı filozof ve siyaset felsefecisi olarak tanınan, 'Kaliforniya Üniversitesi'nde 'Retorik ve Karşılaştırmalı Edebiyat' dalında profesör olan Judith Butler, 'Savaş Tertipleri' adlı kitabında ABD güdümlü savaşları ve savaş algısının ne türde bilinçle yönetildiğine odaklanan kuramsal makalelerini içerir. Butler, savaş döneminde "Kimlerin hayatı kurtarmaya ve savunmaya değer hayatlar olarak görülür, kimlerin hayatı görülmez?" sorusunu irdeler. Cevap olarak yası tutulabilir ve tutulamaz hayatlar olarak ikiye ayrıldığını aktarır. Bu soruyu; 11 Eylül saldırılarında hayatını kaybedenlerin basında ve medyada dolaşan isimleri, fotoğrafları ve hayat hikayeleri üzerinden cevaplayarak devam ettirir. ABD'li olmayan şahıslar için çok daha az, kaçaklar ve göçmenler gibi kişiler içinse hemen hemen hiç yas tutulmadığını söyler. Bu durum Butler'ın yorumuna göre çok önemli bir meseledir. Extraction filmindeki kurtarma operasyonuna dönecek olursak; paralı asker Tyler, ABD'li olmamasına rağmen Ovi Mahajan'ı (tıpkı Judith Butler'ın kitabında vurguladığı üzere) kurtarılması gereken hayatlar sınıfına koyar. 



BAŞKALARININ ACISINA BAKMAK

Filmdeki karakter Ovi Mahajan, sert asker Tyler'ın 6 yaşında kaybettiği oğlunu hatırlatır ve duygulanarak geçmişiyle tekrardan hesaplaşmasına neden olur. Bu süreçte izleyici de flashback’ler eşliğinde bu duygusal bağa dahil oluyor ve benimsemesine sebep oluyor. Dünyaca tanınan ABD'li eleştirmen, yazar ve aynı zamanda 20. yüzyılın en etkili düşünürlerinden birisi olan Susan Sontag, Oxford Üniversitesi'nde gerçekleştirdiği 'Uluslararası Af Örgütü Konferansı'ndaki konuşmasından ve fikirlerinden yola çıkarak yazdığı 'Başkalarının Acısına Bakmak' adlı deneme kitabında; "Hafıza, acı verici olsa da, ölülerle kurabileceğimiz tek bağdır." der. Sontag'ın kitabında bahsettiği bu bağa, filmde flashback’ler eşliğinde hafızasına girdiğimiz Tyler karakteri sayesinde görüyoruz.


KAMERA ARKASI

Hindistan'ın Amhedabad şehrinde çekilen filmde flashback’lerde gördüğünüz çocuk ise Chris Hemsworth'ün gerçek hayattaki oğlu. Chris Hemsworth'un rolünün hakkını kesinlikle mükemmel bir şekilde verdiği Extraction filmi, macera ve aksiyon severlerin beğeniyle izleyeceği bir yapım. 

İyi Seyirler Dilerim

EFE TEKSOY

4 Nisan 2020 Cumartesi

DİKEY CEHENNEM HAPİSHANESİ: THE PLATFORM




Netflix'in İspanyol yapımı filmi 'The Platform (El Hoyo)', yayına girdiğinden beri tartışmaların merkezinde olan bir film. Dünya prömiyerini yaptığı 44. Toronto Film Festivali'nin 'Gece Yarısı Çılgınlığı' seçkisinde Halkın Seçimi Ödülünü kazandı. Ayrıca İspanya Akademisi tarafından verilen Goya Ödülleri'nde En İyi Özel Efekt Ödülü ve Barselona'da düzenlenen Gaudi Ödülleri 'En İyi Görsel Efekt Ödülü'nün de sahibi. Başta bilim kurgu ve gerilim filmi olarak giriş yapsa da aslında toplumsal mesajlara fazlasıyla ağırlık veren bir yapım. İnsan doğasını sorgulayan ve sorgulatan alt metinlere sahip. İzleyiciye görsel olarak karanlık ve kaotik bir atmosfer sunmasının yanı sıra toplumsal hiyerarşi ve sınıf mücadelesi konularını da derinlemesine işliyor. Ancak bu işleyiş süresince yönetmen kanlı ve vahşet dolu sahnelerden kaçınmamış. 



THE PLATFORM KONUSU

İkişer suçlunun kaldığı hücrelerden oluşan dikey bir yapıda, gardiyanların ve görevlilerin olmadığı bir hapishane düşünün. Ortadan geçen bir boşlukla birbirine bağlanan bu devasa blok, 333 kattan oluşuyor. Her gün en üst katta lüks bir restoranda hazırlanan yemekler platforma yerleştiriliyor ve platform her katta 2 dakika duracak şekilde asansör vari bir mekanizma sayesinde mahkumların karnını doyurması için sırayla dura dura aşağıya iniyor. Açgözlü insanlar yüzünden en alt kata gelinceye kadar tüm yemekler tükeniyor ve aşağı katta olanlar açlık savaşı vererek birbirini öldürmeye başlıyor. Fakat gönüllü olarak girenlerden birisi olan Goreng (Ivan Massagué) adlı karakter bu düzene dur demeye kararlı.
Oyuncuları arasında; Ivan Massagué, Zorion Eguileor, Antonia San Juan, Emilio Buale, Alexandra Masangkay ve Zihara Llana yer alıyor. Yönetmen Galder Gaztelu-Urrutia'nın ilk uzun metrajı olan filmin senaristliği David Desola ve Pedro Rivero'ya ait. 








MASLOW ÜÇGENİ

Goreng karakterinin içerisine girdiği 'Çukur' adlı hapishane, mahkumların cezalarını çekmelerini sağlıyor. Ancak bunun yanı sıra yönetmen, mahkumların hayatta kalma mücadelesi verdikleri bir mekanda da olduklarını bizlere altını çizerek gösteriyor. Burada yönetmen; insanların gereksinim kuramları içerisinde en önemli yere sahip olan Amerikalı psikolog Abraham Maslow'un 1943 yılında yayınlanan çalışması 'İhtiyaçlar Hiyerarşisi Üçgeni'ne vurgu yapmaktadır. Bu üçgen çeşitli basamaklardan oluşur. Bunlar; Fizyolojik İhtiyaçlar, Güvenlik İhtiyacı, Sosyal İhtiyaçlar, Saygınlık İhtiyacı ve Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı gibi kategorilere ayrılır. Film boyunca bu basamakların çok büyük önem taşıdığını görüyoruz. Özellikle Goreng ve Biber karakterlerinin platformun üzerine çıkıp, aşağı katlara indiğinde mahkumlardan birisinin yanında paralarını getirdiğini görürler. Ancak para bu merkezde en son ihtiyaç duyulacak şeydir. Çünkü yaşamak için paradan daha önemli şeylere ihtiyaç duyduğu mesajını veriyor film izleyiciye.






YEDİ ÖLÜMCÜL GÜNAH

The Platform'da hayatta kalmak için birbirini yok eden mahkumların aslında Hristiyanlık İnancında 'Yedi Ölümcül Günah' olarak bilinen temel günahları işlediğini görüyoruz. İnsanların yaşamı süresince sakınması gereken bu günahlar, Roma Katolik Kilisesi'nin görüşleri doğrultusunda Papa I. Gregorius tarafından düzenlenmiştir. Bunlar; Kibir, Açgözlükük, Şehvet Düşkünlüğü, Kıskançlık, Oburluk, Öfke ve Tembelliktir. Yönetmen izleyiciye; günahları işleyen hükümlülerin ya da günahkarların sonunda cezalarını çektiğini gösteriyor.







ASMA CEHENNEM

Mahkumlar platform aşağı inmeye başladıktan sonra yiyecekleri yanına alamıyor çünkü eğer alırsa ölümcül sıcak ya da dondurucu soğukla karşılaşıyor. Ayrıca mimari açıdan bakıldığında The Platform'daki hapishane adeta bir dikey cehennemi andırıyor. Tıpkı İtalyan yazar ve siyasetçi Dante Alighieri'nin 'İlahi Komedya' eserinin ilk cildi Cehennem'de yer alan tasvirler gibi. Dante'nin Cehennem'inde; günahkarların bir kısmı kavurucu sıcaklara mahkum olurken diğerleri ise dondurucu buzların içine mahkum oluyordu. Eserde Dante, Vergilius'la beraber Antaios adlı dev sayesinde Caina adındaki ilk buza iner. Burada yakınlarına ihanet eden günahkarlar vardır. ikinci Antenora adlı buzda vatanlarına ihanet edenler, üçüncü Tolomea adlı buzdur burada konuklarına ihanet edenler ve dördüncü buz Giudecca'da da efendilerine ihanet eden günahkarlar cezalandırılır. Ayrıca film boyunca hapishanenin adına 'Çukur' denilmekte. Dante'nin cehenneminde yer alan 'Lucifer'in Çukuru'na gönderme yapılmakta. Öteki dünyaya yolculuk eden Dante ve rehberi Vergilius, cehennem katları boyunca ilerledikçe her katta  günahkarların farklı cezalara mahkum olduklarını görürler. Tıpkı 'The Platform'da olduğu gibi. Dante'nin cehenneminde filmdeki oranda çok kat bulunmasa da aslında aynı mekanizmanın filmde de işlediği görülüyor. Filmdeki ölen mahkumların her biri farklı şekilde yaşamlarını yitiriyor. 







İNSAN RUHUNUN ŞEFFAFLIĞI

İngiliz asıllı bilim kurgu yazarı J.G. Ballard’ın 1975 basımlı Gökdelen romanında da tıpkı The Platform'da olduğu gibi adeta  betonarme bir yapıya sahip dikey bir şehir vardır. Gökdelen kitabında,  hem alt hem de elit tabakayı kaynaştıran bir yapı mevcuttu ve cennet şeklinde tasarlanan bu binanın insanların yozlaşması sonucunda bir cehenneme döndüğünü okura sunuyordu. Aynı 'The Platform'da gördüğümüz nefsine yenik düşerek dejenere olan insanlara olduğu gibi.






Filmin açık uçlu son sahnesine gelecek olursak; bu konuda yönetmen Galder Gaztelu-Urrutia, Steve Weintraub tarafından kurulan websitesi 'Collider'a bir açıklama yaptı. Mesajın ulaşıp ulaşmamasıyla ilgili olarak; bu sorunun hepimize ve tüm topluma bağlı olduğunu ve gezegendeki en sefil yaratıklar olarak kalmak isteyip istemediğimizle alakalı olduğu vurgusunu yaptı. İspanyol yapımı The Platform, bilim kurgu, korku ve gerilim severlerin beğeniyle seyredeceği türde bir yapım. Kafalarda soru işaretlerine neden olacak onlarca felsefi diyalog ve sosyolojik mesaj içeriyor. Kan ve vahşet sahnelerini de fazlasıyla içeren filmi kesinlikle midesi sağlam olanlar izlemeli. 

İyi Seyirler Dilerim


EFE TEKSOY


26 Mart 2020 Perşembe

KIYAMET SONRASINDA KÖRLÜK VİRÜSÜ: SEE (1. SEZON İNCELEMESİ)




Peaky Blinders'ın yaratıcısı Steve Knight'ın elinden çıkan SEE, bilim kurgunun alt türlerinden birisi olan post-apokaliptik yani kıyamet sonrası bilim kurgusu türündeki bir yapım. Dizinin başrolünü Game of Thrones dizisi ve Aquaman filmiyle yıldızı parlayan Jason Momoa üstleniyor. 'SEE' adlı yapım, Apple TV+ platformu için üretilen ilk orijinal dizi olma özelliğini taşıyor. Bölüm başına 15 milyon dolar gibi dev bir bütçe harcanarak çekilen dizinin 3 bölümün yönetmenliğini Ben Efsaneyim/I Am Legend (2007) ve Açlık Oyunları: Alaycı Kuş Bölüm: 1-2 filmlerinin yönetmeni Francis Lawrence yaptı.  




'SEE' DİZİSİ KONUSU

21. yüzyılda meydana gelen ölümcül bir virüs salgınıyla Dünya nüfusu 2 milyonun altına düşüyor ve tüm insanlık görme yetisini kaybediyor. Bu durum insanlığın yaşam biçimlerine varana kadar etkisini gösteriyor. Gelecek bir zaman diliminde geçmesine rağmen, insanlık geçmişte olduğu gibi ataerkil temele dayanan kabile yaşamına geçiyor. Alkany Kabilesi'nin lideri Baba Voss, 3 ay önce kabileye sığınan Maghra'yı ve ilaveten Haniwa ve Kofun adlı çocuklarını sahiplenir. Zaman geçtikçe çocuklarda bir farklılık olduğunu anlarlar. Haniwa ve Kofun görme yetisine sahiptir. Ancak Payan Krallığı’na hükmeden ve gücü elinde bulunduran Kraliçe Kane ve onun ordusuna liderlik eden Tamacti Jun'un kötü planları vardır.
Oyuncuları arasında; Jason Momoa, Sylvia Hoeks, Hera Hilmar, Christian Camargo, Archie Madekwe ve Nesta Cooper yer alıyor.






"KÖRLER ÜLKESİ'NDE TEK GÖZLÜ İNSAN KRALDIR"

Apple TV +'ın en büyük bütçeli yapımlarından birisi olan SEE dizisinde; körlüğe mahkum olan insanlığın umut arayışı ve yaşam mücadelesi öyküsünü konu alsa da, alt metnine baktığımızda birçok farklı anlam ortaya çıkıyor. Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Portekizli yazar José Saramago, 1995 yılında yayınlanan kitabı 'Körlük' kitabında salgın şeklinde yayınlan bir hastalık sonucunda insanlığın beyaz körlük adlı bir hastalığa mahkum olmasını ve bu süreçle birlikte gelen panik ve korku yüzünden toplumdaki ahlaki değerlerin nasıl yozlaştığını ve yok olduğunu işlemişti. Saramago'nun kitabında körlük aslında bir metafordu ve insanlığın aslında gözlerinin önünde olan şeylere nasıl kör olduklarını hırstan, öfkeden ve akıllarına koydukları bir düşünce yüzünden nasıl zihin körlüğü yaşadıklarını aktarmıştı. Aynı metafora SEE dizisinde de rastlıyoruz; salgın hastalık sonucunda gelen körlükle beraber insanlığın yozlaştığı, cahilliğin arttığı ve bu süreçte gelecek bir zamanda olmasına rağmen geçmişteki yaşamsal faaliyetlerin sürdürüldüğü görülüyor.





KÖRLER ÜLKESİ

Körlüğün edebiyatta bir hastalık olarak anlatılması aslında çok daha eskiye dayanıyor. İngiliz klasik bilim kurgu yazarı Herbert George Wells, ilk olarak 1904 yılında Strand Magazine'in Nisan sayısında yayınlanan öyküsü 'Körler Ülkesi'nde bu konuyu derinlemesine işlemişti. Nunez adlı bir dağcı, And Dağları'nın vahşi ve gizemli diyarlarında bildiğimiz Dünya'dan soyutlanmış insanların yaşadığı bir ülke keşfeder. Burası görme yetisi olmayan insanların yaşamlarını sürdürdükleri 'Körler Ülkesi'dir. Nunez'le tanışan Körler Ülkesi vatandaşları Nunez'in asıl hasta olduğunu kendilerinin düzgün olduğu fikrini ortaya atarlar. Körler Ülkesi insanlarıyla yaşamaya alışan Nunez, Yacob adlı ustanın kızı Medina-Sarote'ye tutulur ve sonunda aşık olur. Ancak Körler Ülkesi filozoflarına göre Nunez ve Medina-Sarote'nin birlikte olabilmesinin tek bir yolu vardır o da Nunez'İn tedavi olması yani gözlerini kör etmesi gerekmektedir. H.G.Wells'in bu öyküsünde de aynı öykü temasının farklı bir çeşidiyle karşılaşıyoruz. Burada Wells farklı bir metaforu ele alarak, asıl kör olanın bizler mi yoksa görmeyenler mi olduğu sorusunun altını çizmişti. 1981 yılında Nobel Edebiyat Ödülü kazanan Elias Canetti'nin, gerçeklik karşısında insanın ne kadar körleşebileceğini işlediği 'Körleşme' kitabı da bu alanda anılması gereken önemli eserlerdendir.






KIYAMET SONRASI DÜNYA

SEE dizisi, umudu ve yaşam mücadelesini anlattığı hikayenin merkezine koysa da aslında körlüğü bir eğretileme/metafor olarak kullanarak izleyiciyi çeşitli soru işaretleriyle baş başa bırakıyor. Bunun yanı sıra seyirciye sunduğu aksiyon sahneleri ve kıyamet sonrası dünyayı yansıttığı inanılmaz görsel atmosfer diziyi günümüzün kaliteli bilim kurgu yapımları arasında yerini almasını sağlıyor. Jason Momoa ve Sylvia Hoeks'in muhteşem bir performans sergiledikleri yapım, distopya severlerin kaçırmaması gereken bir dizi.


İyi Seyirler Dilerim


EFE TEKSOY


16 Mart 2020 Pazartesi

Oscar 2017'de gerçekten skandal yaşandı mı?






Amerika geleneklerine çok bağlı bir ülke…Bunu filmlerinde devamlı ülkesinin kocaman bayraklarını gözümüze sokmasından, süper kahramanların en popülerlerinde (Superman, SpiderMan, Optimus Prime (Transformers), Captain America) kostümlerinin renklerini bayrağının renginden almasından anlayabiliyoruz. Efe Teksoy yazdı... 





AMERİKAN MÜZİKALİNE SAYGI


Genç yönetmen Damien Chazelle bu bağlılığı çok iyi gözlemlemiş ve bunu avantaja dönüştürmüş. Şöyle anlatayım; Oscar jürisi, Chazelle’in eski Amerikan müzikallerine ‘saygı duruşu’ kozunu gördü ve bunu ‘En İyi Yönetmen Oscarı’nı vererek boş geçmedi. Hele hele onun 2. yönetmenlik denemesinde en büyük sinema ödülünü alması aslında dünyaya bir mesajdı; “Biz dünyaya yeni yönetmenler kazandıran bir ülkeyiz. Sinema dünyası bizim egemenliğimiz altında” demek isteniyor. Bir nevi Amerikan emperyalizmi vurgulanıyor. 






GERÇEKTEN SKANDAL YAŞANDI MI?


Oscar, aylar öncesinden hazırlıkların başladığı, milyonlarca dolar harcanarak oluşturulan dev bir organizasyon. Sadece 30 saniyelik bir reklam için 300 bin dolar ödendiğini hatırlatmak isterim. Hesaplamalara göre aynı gece dünyada 1,5 milyar insan ekrana kilitleniyor. Sahneye çıkan her kişinin atacağı adımı önceden hesaplanıyor. Matematiksel hesaplarla ilerleyen bir ödül töreninde sizce yanlış zarf skandalı yaşanır mı? Kusura bakmayın ama bu bana pek inandırıcı gelmedi… Aslında her şey 2016 yılında yapılan Oscar’daki ırkçılık tartışmasıyla başladı. Afro-Amerikan yönetmen Spike Lee, üst üste 2 yıl adayların hepsinin beyazlar arasından seçilmesine dikkat çekti. Oyuncu Jada Pinkett Smith, törene bir daha katılmayacağını, hatta izlemeyeceğini vurguladı. Bütün bu açıklamaların Amerika’da ulusal tatil günü olan insan hakları lideri ‘Marthin Luther King Günü’ nde olması oldukça anlamlıydı. Bütün tartışmaların ardından Oscar’ı dağıtan ‘Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi’ başkanı Cheryl Boone Isaacs, bir açıklama yapmak zorunda kaldı. Oscar’ın değişikliğe gideceğini, çeşitliliği artırmak için tartışmaları yeniden değerlendireceklerini belirtti (Bunu en iyi film kategorisinde adayların 8 filmden 9 filme yükselmesi,  siyahi oyuncu Viola Davis’in ‘En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Oscarı’nı alması ve Müslüman bir erkek oyuncunun ilk defa Oscar alması olarak görebiliyoruz)… Sonuç olarak; organizasyon La La Land’i gösterip ‘En İyi Film Oscarı’nı Moonlight’a vererek değişikliğe gittiğinin mesajını tüm dünyaya yaydı. Bu aslında skandal değil bir nevi yeni bir başlangıç.





GÖNÜLLERİN FATİHİ


‘En iyi Erkek Oyuncu Oscarı’nın ‘Manchester By The Sea’deki rolüyle Casey Affleck’e gitmesi çokta sürpriz olmadı. Zira bu kategoride yarışan Denzel Washington, aslında başta bahsettiğim ırkçılık tartışmasını iyi değerlendirebilirdi. Fakat onun yerine klasik Rus yazarlarının edebiyatta yaptığı baba-oğul çatışmasını filme taşıdı... İzleyiciyi yoran, doğallıktan uzak ezberlenmiş uzun cümleler Oscar’ı pek tatmin etmedi. Affleck’in ise doğallığı, naifliği ve canlandırdığı kaybeden tiplemesi sinema tarihinin unutulmazları arasına girdi.





OSCAR’DAN ÇOK ANLAMLI MESAJ VAR


ABD’nin 45. başkanı Donald Trump, Müslümanların ülkeye girişinin yasaklanması gerektiğini belirtmişti. Bu açıklama dünyada büyük tartışmalara yol açtı. Sinema dünyası da buna tepkisiz kalmadı. 89. Oscar ödül töreninin sunucusu oyuncu-komedyen Jimmy Kimmel;     “Başkan Donald Trump’a teşekkür etmek istiyorum. Hatırlar mısınız geçen yıl Oscar’ın ırkçı olduğu söyleniyordu. Onun sayesinde artık bu konuşulmuyor. Siyahiler NASA’yı beyazlar cazı kurtardı” diyerek Trump’ın paylaşım yaptığı Twitter’ı gösterisinin bir parçası olarak kullandı. Sonrasında Oscar’lı oyuncu Meryl Streep’in Trump ile girdiği söz dalaşına değindi. Kimmel, sahneden Meryl Streep’e “20 kez Oscar adaylığı bulunan sıradan bir oyuncu, basit bir kariyer” sözleriyle salondakileri kahkahaya boğdu. Sunucunun bu anlamlı sözlerinin ardından söz sırası Oscar jürisine geldi. Onlar da tarihte ilk kez bir Müslüman’a (Mahersahala Ali)’ye  ‘En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu’ ödülü vererek tepkisini ortaya koydu.



Mahershala Ali

Moonlight (Ay Işığı) filmindeki rolüyle 2017 Oscar Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülü alan Mahershala Ali, bu dalda ilk kez Oscar kazanan Müslüman oldu. 
EFE TEKSOY


14 Mart 2020 Cumartesi

BİR CADININ AŞK HİKAYESİ: LUNA NERA (KARA AY) (1. SEZON İNCELEMESİ)







Netflix şirketi her ülkenin kendi geçmişinde ve tarihinde saklı gizli kalmış öyküleri günümüze uyarlama alanında çok başarılı.  Francesca Manieri, Laura Paolucci'nin Tiziana Triana'nın kitap serisinden uyarladığı Luna Nera, Netflix İtalya'nın fantastik ve gizem türündeki dizisi 17. Yüzyılda İtalya'nın cadı avlarının hüküm sürdüğü bir dönemde geçiyor. Tılsım, büyü, iksir ve sihir gibi şeyleri yapabilen varlıklara olan inanç Antikçağ'ın başından beri vardır. İ.Ö. 2000 yılı başlarındaki Hammurabi Kanunları'ndan, Mısır Kültürüne, Asurbanipal Dönemi'ne varıncaya değin cadı ve büyücülerin taşlanmasından söz eden Kutsal Kitap'ta isimleri anılır. Cadılar için yapılan duruşmaların yaygınlaştığı dönem Yakın Çağ’dır. Duruşma sonrası; işkence etme, idam cezasına çarptırma ve diri diri yakma gibi cezalarda 16. ve 18. yüzyıl arasında adeta bir patlama yaşandığı görülür. Bu tarihsel öneme konusu 17. yüzyılda geçen Luna Nera dizisinde de uyulduğunu görüyoruz. Netflix İtalyan izleyicilere; okültizm, ezoterizm, mistisizm, büyü ve tılsım gibi gizemlere rastlayacağınız türde bir yapım sunuyor. Luna Nera; cadıları ve onları ortadan kaldırmak isteyen cadı avcılarını konu alsa da, alt metninde aslında erkek egemenliğindeki bir toplumda yaşam mücadelesi veren kadınların hikayesini anlatıyor. 





LUNA NERA KONU

Genç bir kız olan Ade (Nina Fotaras), üyeleri cadılardan oluşan bir konseyin üyesi olduğunu öğrenir. Erkek arkadaşı Pietro (Giorgio Belli)'ya delicesine aşık olmasına rağmen Pietro'nun babası cadıları avlayan bir grubun başıdır ve bu durum Ade ve Pietro'nun ilişkilerini zora sokar. Oyuncuları arasında; Nina Fotaras, Giorgio Belli, Gloria Carovana, Giandomenico Cupaiuolo, Roberto De Francesco, Camille Dugay Comencini, Giada Gagliardi ve Martina Limonta yer alıyor.






ANATOMİ DERSİ

Dizinin başında Pietro karakteri, katıldığı derste kara büyüden öldüğü söylenen bir cesedi inceler ve aslında frengi'den yaşamını yitirdiğini tespit eder. 17. yüzyılda geçen dizide bu sahne yine aynı dönemde yani Hollanda'nın Altın Çağ döneminde yaşamını sürdürmüş olan Gölgelerin ya da Işığın Ressamı olarak anılan Rembrandt  Harmenszoon van Rijn'a göndermede bulunuyor. Sahne adeta Rembrandt'ın fırçasından çıkmışçasına bir görsel sunuyor. Luna Nera'nın karanlığın ve ışığın hakim olduğu sahnede; Rembrandt'ın 1632 yılında Amsterdam Cerrahlar Loncası'nın isteği üzerine yaptığı başyapıtlarından 'Dr. Nicolaes Tulp'un Anatomi Dersi'nin büyük bir ilham kaynağı olduğu aşikar. 14. yüzyılda Mondino de' Luzzi ile başlayan Anatomi Deneyleri ancak Rönesans'la birlikte anfilerde teşrih edilmeye başlanmıştır. Bunu da konusu 17. yüzyılda geçen dizinin başındaki sahnesinde görüyoruz. Öğrencilerin gizli bir iş yapmadığını yansıtan rahat tavırları ve kadavraya alışık olmaları, artık o dönemlerde amfilerde gerçekleşen deneylerin artmış olduğunu gösteriyor.




CADILIK VE BÜYÜCÜLÜK SUÇLAMALARI

Netflix'in Luna Nera dizisi, yüzyıllar boyu süregelen din ve bilim yüzyıllardan beri süregelen çatışmasını ana ekseninde topluyor ve bu savaşı karakterler üzerinden işleyerek inceliyor. Bu anlamda Pietro karakteri bilim kolunu temsil eder ve her şeyde bir mantık olduğu sonucundan hareket eder. Ancak öteki tarafta cadıların varlığı ve gerçekleşen mucizevi büyüler/sihirler halk arasında tartışmalara neden oluyor. Ada ise cadıların oluşturduğu bir grubun üyesidir ve burada mistisizmi ve ezoterizmi temsil eder. Hikaye süresince her iki zıt kutubun çatışmasına tanık oluyoruz. 1950'de 'Nobel Edebiyat Ödülü' alan İngiliz filozof ve mantıkçı Bertrand Russel, 'Din ile Bilim' adlı kitabında son 400 yılda tanrıbilimciler ve bilimadamları arasında süregelen din ve bilim arasındaki tartışmaları ve çatışmalarını inceler ve sorgular. Russel kitabında; tarihte büyü/sihir gibi paranormal veya mistik uygulamaların, Hristiyan Avrupa'sına Pagan dinler aracılığıyla (pagan tanrılarına yapılan törenlerden) geçmiş olduğu savunulmakta olduğundan bahseder. Başlangıçta mistik cadılık ve büyücülük uygulamaları kadınlara özgü bir suç değildir. Bu suçlamaların kadınlara maledilmesi tarihte 15. yüzyıla denk gelir ve ağır cezalara çarptırılmaları 17. yüzyılın sonuna değin süregeldiğini belirtir. Bertrand Rusell'ın belirttiği cadı suçlamalarına ve insanları ikiye ayıran din ve bilim arasındaki yüzyıllardan boyu süregelen karşıtlığa Luna Nera dizisinde hem karakterler hem de ana hikaye üzerinden tanık oluyoruz.





MASKELERİN GİZEMİ

Cadı avcıları kendilerine ait kurdukları grupta maskeler ve kürkler kullanarak vahşi/hayvansı bir görünüme bürünürler. Burada insanların korkularını karşı karşıya getirdiğini görüyoruz. Cadı avcıları insanlık tarihi boyunca korkulan vahşi hayvanların biçimine girer ve bir diğer korkuları cadı/büyücülere karşı savaş açarlar. İtalyan filozof Giorgio Agamben'in 'Açıklık: İnsan ve Hayvan' eserinde İbrani Kutsal Kitabı'nda 13. yüzyıl Hezekiel'in kehanet resimlerini yorumlar. Burada insanlığın temsilcilerini hayvan başlarıyla resmedilme nedenini "Akronların hayvan biçimli temsilleri doğrudan doğruya hayvani makrokosmos ile insani mikrokosmos arasındaki gizemli akrabalığa göndermede bulunur." diyerek yorumlar. Agamben'in bu yorumunda, Luna Nera dizisinde cadı avcılarının hayvan kılığına bürünmelerinin sebebi anlaşılıyor.





Netflix'in İtalya yapımı dizisi Luna Nera, fantastik ve romantik yapımları sevenlerin beğeneceği türde bir yapım. Özellikle son bölümde İtalya'nın bilinen en eski şenliklerinden birisi olan 'Mum Festivali'ni de işleyen dizi tarihsel anlamda ilginç bilgiler içeriyor. Kem gözlerden, nazarlar, salgınlar ve cadılar gibi şeylerden korunmak için gerçekleştirilen eski bir ritüel olan bu festival sahnesi görmeye değer. Luna Nera Netflix'in en iyi yapımlarından biri değil ancak bütçesine göre güzel bir yapım. Farklı kültürlere ait hikayeleri beğeniyorsanız Luna Nera'ya da bir şans verin.
İyi Seyirler Dilerim

EFE TEKSOY